|
Prace nad planowanym projektem od początku podzielone zostały na dwa niezależne, lecz połączone ze sobą etapy. Etap pierwszy (Projekt wstępny) poświęcony został przygotowaniu metodyki do realizacji Projektu głównego przewidzianego do realizacji w etapie drugim. Etap pierwszy - projekt wstępny: W ramach projektu wstępnego zaplanowano następujące zadania: - zebranie i analiza międzynarodowej literatury na temat zagrożeń i metod rozwiązania problemu stosowanych w krajach UE,
- przygotowanie próbnego ośrodka przetrzymywania żółwi ("oczko żółwiowe"),
- wykonanie prototypu pułapek do odłowu żółwi,
- próbny odłów żółwi z Zalewu Zemborzyckiego w Lublinie oraz doliny rzeki Bystrzycy w rejonie Lublina, testowanie pułapek i metod odłowu,
- konsultacje ze specjalistami, pozyskanie współpartnerów do realizacji projektu głównego,
- opracowanie szczegółowego projektu "Ochrona środowiska przyrodniczego Lubelszczyzny przed introdukcją żółwia czerwonolicego - gatunku obcego rodzimej faunie", wraz z kalkulacją kosztów, harmonogramem rzeczowo - finansowym.
Prace nad tym projektem przewidziano do realizacji jesienią 2003 roku. Okazało się jednak, że realizacja projektu wstępnego będzie wymagała dłuższego okresu czasu. Wykonanie niektórych podstawowych założeń projektu wstępnego postanowiono więc przesunąć na wiosnę 2004 roku. Jednocześnie do zadań zaplanowanych w projekcie wstępnym dodano przygotowanie akcji zbiórki niechcianych żółwi od ich właścicieli, co pozwoli zapobiec ich wiosennemu wypuszczeniu "na wolność". Cały rok 2004 postanowiono poświęcić na szczegółowe przygotowanie projektu głównego. W ramach projektu wstępnego: - Zgromadzono podstawowe informacje na temat biologii żółwi czerwonolicych oraz zagrożeń jakie mogą one powodować. Zgromadzono informacje na temat obserwacji żółwi czerwonolicych na terenie Lubelszczyzny, a uzyskane informacje usystematyzowano i wpisano do przygotowanych "Raportów z obserwacji żółwi czerwonolicych". Na tej podstawie sporządzono bazę danych ułatwiającą pracę nad wynikami obserwacji. Cały czas (acz powoli) napływają nowe informacje. Posiadamy także informacje o obserwacjach żółwi czerwonolicych w innych częściach kraju.
- Zakupiono dokładne mapy przedstawiające teren całego województwa (wybrana skala
1:100 000). Posłużyły one do szczegółowej inwentaryzacji miejsc obserwacji żółwi. W przyszłości pomogą także w planowaniu "patroli żółwiowych". - Odbyto wstępne rozmowy z przyszłymi partnerami przy tworzeniu projektu. Dzięki takim spotkaniom ustalono między innymi miejsce przyszłej budowy oczka wodnego do przetrzymywania żółwi.
- Skonsultowano się z przedstawicielem Poleskiego Parku Narodowego panem Andrzejem Różyckim na terenie prowadzonego w Parku ośrodka hodowli żółwi błotnych Emys obicularis. Udało się uzyskać wiele informacji na temat technicznej strony budowy powstałego na terenie PPN oczka wodnego, które konstrukcyjnie jest dość mocno zbliżone do zbiornika jaki i my chcemy wybudować dla żółwi czerwonolicych. Dostaliśmy także pewne wskazówki dotyczące organizacji samego oczka i jego najbliższego otoczenia.
- Rozpoczęto akcję zbierania informacji o osobach chętnych do oddania posiadanych żółwi czerwonolicych. Znaleziono miejsce tymczasowego przetrzymywania żółwi, opracowano wzór "Raportu z przekazania żółwi czerwonolicych", który pozwoli udokumentować poszczególne przypadki oddania posiadanych żółwi na rzecz projektu.
Plany na najbliższą przyszłość (do wiosny 2004): - Prewencyjna akcja zbiórki niechcianych żółwi czerwonolicych od osób, które mogłyby wiosną wypuścić je do zbiorników wodnych powodując powstanie realnego zagrożenia dla środowiska.
- Przygotowanie dokładnego projektu oczka wodnego ("oczko żółwiowe") i jego kosztorysu z zaznaczeniem prac, które jesteśmy w stanie wykonać we własnym zakresie (praca własna). Zaplanowanie terminarza prac związanych z budową oczka.
- Poszukiwanie nowych źródeł finansowania projektu i poszczególnych jego etapów. Poszukiwania sponsorów materialnych.
- Dokładne ustalenie szczegółów współpracy z poszczególnymi partnerami projektu na spotkaniach z zainteresowanymi.
- Budowa oczka wodnego i wpuszczenie pierwszych żółwi.
- Przygotowanie planów pierwszych patroli obserwacyjnych i prób odłowów żółwi czerwonolicych w początkach wiosny (po wiosennym przebudzeniu żółwi).
- Przygotowanie wraz z mediami (patron medialny) akcji zbierania informacji o miejscach obserwacji wybudzonych żółwi czerwonolicych. Włączenie do akcji czytelników.
- Przygotowanie akcji edukacyjnej i informacyjnej w szkołach, na zawodach wędkarskich i w poszczególnych okręgach PZW, w zainteresowanych współpracą sklepach zoologicznych i wędkarskich. Przygotowanie serii spotkań edukacyjnych na terenie przyległym do "oczka żółwiowego".
- Zebranie wyników prowadzonych w ramach projektu wstępnego prac oraz zdobytych doświadczeń i przygotowanie na ich podstawie dokładnego i szczegółowego projektu "Ochrona środowiska przyrodniczego Lubelszczyzny przed introdukcją żółwia czerwonolicego - gatunku obcego rodzimej faunie", wraz z kalkulacją kosztów, harmonogramem rzeczowo - finansowym.
Etap drugi - projekt główny: Szczegóły projektu głównego można będzie ustalić dopiero po zakończeniu prac nad projektem wstępnym, po analizie jego wyników i doświadczeń podczas niego zdobytych. W tej chwili można przedstawić jednak zarys projektu głównego oraz cele jakie on sobie stawia. Projekt główny stawia sobie za cel następujące zagadnienia: - Szczegółowa ocena stopnia opanowania przez żółwie czerwonolice akwenów wodnych, inwentaryzacja miejsc ich występowania.
- Wypracowanie na podstawie obserwacji i doświadczeń metodyki odłowu, konstrukcji pułapek żywołownych itd.
- Wypracowanie metody postępowania z odłowionymi osobnikami - brak podstaw prawnych do eutanazji, brak zainteresowania wykorzystaniem do celów badawczych, bardzo ograniczone możliwości przyjęcia zwierząt przez ogrody zoologiczne, na obecnym etapie najlepszym rozwiązaniem wydaje się być zorganizowanie ośrodków przetrzymywania ("ogródków żółwiowych", "wiosek żółwiowych") w postaci specjalnie przygotowanych oczek wodnych, gdzie warunki zimowe eliminowałyby w naturalny sposób część osobników.
- Przygotowanie i przeprowadzenie regionalnej kampanii edukacyjnej poprzez media, plakaty, foldery, współpracę ze szkołami, opracowanie kodeksu etyki hodowcy żółwi czerwonolicych. Przygotowanie i przeprowadzenie akcji prewencyjnego odbierania żółwi czerwonolicych od osób z ich utrzymania rezygnujących.
- Przygotowanie propozycji zmian legislacyjny zwiększających skuteczność przeciwdziałania nieświadomym introdukcjom żółwi czerwonolicych oraz zorganizowanie lobbingu na rzecz zmiany prawa w tym zakresie.
Wymienione podstawowe cele projektu głównego będą kontynuacją prac rozpoczętych podczas realizacji projektu wstępnego. Przewidziany czas realizacji projektu głównego to lata 2005-2006. Po tym okresie (po zakończeniu projektu) zebrane doświadczenia będą mogły posłużyć podobnym działaniom na terenie całego kraju. Wypracowane metody postępowania podczas odłowu żółwi oraz ich przetrzymywania pozwolą w przyszłości skuteczniej przeprowadzać takie akcje. Prowadzone działania informacyjne i edukacyjne pomogą zmniejszyć liczbę żółwi czerwonolicych trafiających do środowiska naturalnego Polski. Poprawią także poziom ich hodowli w kraju i pomogą przyszłym hodowcom zdobyć niezbędne informacje dotyczące warunków ich utrzymania. Grzegorz Duniec
|